Co praktycznego o rozwodzie wiedzieć warto?

rozwód szczecin prawo rodzinne prawo pracy porada prawna alimenty wygaśnięcie ustalenie kontaktów adwokat radca prawny 1024x683

Ile nas będzie kosztować rozwód (finansowo), ile czasu może potrwać, czego możemy się spodziewać w sądzie, jakie kwestie muszą zostać w sądzie poruszone, jakie zaś nie, o tym w niniejszym poście…

Rozwód to jedno z najbardziej stresujących przeżyć w życiu. Wśród list czynników najbardziej stresujących w życiu (opartych na badaniach naukowych) rozwód zajmuje drugie miejsce, a więc wszelkie negatywne emocje z tym związane są w pełni zrozumiałe. (między innymi artykuł: 10 najbardziej stresujących sytuacji w życiu).

Poziom stresu zazwyczaj zwiększa wiedza poniżej więc o tym co praktycznego o rozwodzie wiedzieć warto.

1. Ile nas finansowo kosztować będzie rozwód? Ile zapłacę prawnikowi jeśli się na niego zdecyduję?

Kosztem, który prawie na pewno się pojawi jest opłata sądowa od pozwu w kwocie aktualnie 600 zł (zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Z tym, że jeżeli nie jesteś w stanie ponieść w/w kosztu opłaty od pozwu o rozwód bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swojej rodziny możesz starać się o zwolnienie z opłaty. Mówić w pewien uproszczony i ogólnikowo sposób na takie zwolnienie masz szansę jeśli ze swoich dochodów nie jesteś w stanie poczynić oszczędności na poczet opłaty sądowej.

Jeśli zdecydujesz się sporządzić samodzielnie pozew o rozwód i nie korzystać z usług prawnych w zakresie sprawy o rozwód to będzie Twój jedyny ,,koszt”.

Z tym, że czasami taka oszczędność może być ,,pozorna”, gdyż możesz się nie orientować się w niuansach postępowania rozwodowego, instytucji zabezpieczenia roszczeń, procedurze cywilnej itp., co może rzutować na wynik sprawy jak i czas jej trwania. Wybór oczywiście należy do Ciebie:)

Jeśli zdecydujesz się na skorzystanie z usług prawnych możesz:

  1. Zlecić przygotowanie pozwu o rozwód i następnie ów pozew samodzielnie złożyć,
  2. Zlecić poprowadzenie sprawy sądowej profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Koszt przygotowania projektu pozwu o rozwód uzależniony jest od tego jakie elementy mają się w nim znaleźć, w szczególności czy są dzieci (uprawnione do alimentów, dorosłe dzieci wszak prawa tego co do zasady nie mają:) ), gdyż to rzutuje na prawo do alimentów, czy chcesz sam uzyskać alimenty dla siebie od drugiej strony, uzyskać zabezpieczenie, ustalić kontakty, ustalić sposób korzystania z mieszkania, sformułować pozew z winą czy bez winy drugiej strony, jak również zależy od tego komu zlecasz jego sporządzenie (znaczenie przy wycenie usługi w mojej ocenie ma, wielkość kancelarii, ,,nazwisko” prawnika, polityka cenowa kancelarii).

W ocenie autora przygotowanie wynagrodzenia za pozew o rozwód nie powinno przekraczać kilkuset złotych, choć w bardziej rozudwoanych, czasochłonnych i skomplikowanych sprawach stawka może być i większa.

Jaki jest zaś koszt poprowadzenia sprawy o rozwód?

Wszystkie wyżej wskazane czynniki mają znaczenie, jak również znaczenie ma ilość zgłoszonych w sprawie świadków. Przede wszystkim zaś znaczenie ma to czy rozwód ma być z orzeczeniem winy, czy też bez winy strony. Postępowanie z orzeczeniem rozwodu bez winy strony w ocenie autora postu – oprócz tego, że winno być ustalane indywidualnie w odniesieniu do konkretnej sprawy – nie powinno przekraczać maksymalnie kwoty 3000 zł. Oczywiście nie jest to odgórnie ustalone, lecz w świetle mojej obserwacji powyższe stwierdzenie jest trafne w zakresie cen rynkowych, jak również może być niższe i tu też rozpiętość wydaje się dość duża.

Postępowanie zaś w sprawie o rozwód z orzeczeniem winy to już wydatek rzędu kilku tysięcy zlotych, z tym, że tu znacznym czynnikiem cenotwórczym jest ,,nazwisko” danego pełnomocnika, oraz polityka cenowa danej kancelarii.

Odnośnie cen za usługi prawne w tym zakresie warto zapoznać się również z artykułem na portalu bezprawnik . Koszt rozwodu w 2019 r. , z tym, że obserwacje autora dotyczą Okręgu Szczecińskiego nie zaś ,,globalnego” ujęcia jak w w/w artykule.

Czy dostanę zwrot kosztów rozwodu od drugiej strony?

Jeśli wygrasz w postępowaniu rozwodowym Sąd zasądzi od strony przeciwnej koszt opłaty sądowej 600 zł jak również jeśli będziesz miał profesjonalnego pełnomocnika w sprawie o rozwód zryczałtowane koszty zastępstwa, które niestety przez Ministerstwo Sprawiedliwości ustalone zostały na niskim poziomie, znacząco odbiegającym od stawek rynkowych tj. w kwocie 720 zł. Cóż, ministerstwo ustalając taką wysokość kosztów zastępstwa oderwaną od realiów rynkowych przyjęło, że nawet w przypadku wygranej sprawy nie dostaniesz pełnego (a zazwyczaj nawet w jakiejś w miarę rozsądnej ułamkowo części) zwrotu poniesionych kosztów pełnomocnika.

2. Ile czasu może potrwać rozwód?

Przedmiotowe zależy od następujących czynników:

  1. tryb – tj. czy chcesz wziąć rozwód bez orzekania o winie, czy też rozwód z orzekaniem o winie,
  2. od ilości świadków, których Sąd musi przesłuchać, a także od obszerności materiału dowodowego danej sprawy,
  3. od tego czy zachodzi konieczność rozstrzygania o alimentach,
  4. od Twojej sprawności w postępowaniu sądowym – jeśli Sąd co chwilę musi wzywać Cię do uzupełniania braków formalnych, Twoje stanowisko procesowe jest niejasne, pozew nie zawiera odpowiednich elementów, załączników itp. wszystko to przedłuża postępowanie – na ten aspekt sprawy ma znaczny wpływ prawnik rodzinny, który specjalizuje się w tego rodzaju sprawach,
  5. sprawność działania danego sędziego i obsługi administracyjnej,
  6. inne czynniki, które ciężko jest przewidzieć np. kluczowy świadek zmienił adres zamieszkania i zachodzi konieczność przesłuchania go w trybie pomocy prawnej, strona mieszka zagranicą i w związku z tym są problemy z doręczeniem jej pozwu, druga strona stosuje taktykę na przewlekanie sprawy itp.

Ile więc czasu zajmie postępowanie w sprawie o rozwód bez orzekania o winie ile zaś w sprawie o rozwód z orzekaniem o winie?

Przy przyjęciu założenia, iż szczególne okoliczności nie zachodzą, strona działa sprawnie liczyłbym około od 3 do 5 miesięcy na rozwód bez orzekania o winie, oraz około 12 miesięcy na rozwód z orzekaniem o winie. Jeśli macie Państwo odmienne doświadczenia zachęcam do pisania komentarzy pod postem.

3. Czy sprawy wspólnego majątku zakończę w postępowaniu rozwodowym?

Nie, co do zasady. Jeżeli strony nie są zgodne odnośnie podziału majątku to, co do zasady, dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania rozwodowego nastąpi podział majątku wspólnego w toku odrębnego postępowania sądowego o podział majątku wspólnego.

Podział majątku w sprawie rozwodowej jest możliwy, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

W uchwale z dnia 13 stycznia 1978 r. Sąd Najwyższy uznał, iż „przeprowadzenie w wyroku rozwodowym podziału majątku wspólnego stron nie powoduje nadmiernej zwłoki postępowania nie tylko wtedy, gdy między stronami nie ma sporu co do składu i sposobu podziału tego majątku, lecz także wtedy, gdy wyjaśnienie spornych między stronami okoliczności, bądź też takich okoliczności, które sąd obowiązany jest ustalić z urzędu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w ograniczonym przedmiotowo i czasowo zakresie”.

4. Jakie kwestie muszą być poruszone w sądzie?

Kwestie, które muszą być poruszane w sądzie wynikają z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym w sprawie o rozwód:

Art. 57 [Wina rozkładu pożycia]

  • 1. Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
  • 2. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Art. 58 [Wyrok rozwodowy]

  • 1. W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy
    z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
  • 1a. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu
    z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
  • 1b. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.
  • 2. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.
    W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania
    albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.
  • 3. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
  • 4. Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

A. Elementy, które będą musiały więc zostać poruszone w Sądzie to kwestia:

a) winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego – chyba, że obydwie strony zgodzą się na rozwód bez orzekania o winie.

b) Władzy rodzicielskiej, Sąd Rodzinny może wydać nastepujące rozstrzygnięcia:

  • pozostawienie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi obojgu rodzicom (na ich zgodny wniosek jeżeli przedstawili porozumienie, o i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka);
  • powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do małoletniego dziecka, bądź dzieci;
  • pozbawienie władzy rodzicielskiej jednego lub oboje z rodziców;
  • zawieszenie władzy rodzicielskiej jednego lub oboje z rodziców.

c) Sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, co ma na celu nie podział majątku wspólnego, lecz uregulowaniem sytuacji mieszkaniowej do  czasu przeprowadzenia postępowania o podział majątku Sąd kieruje się przy tym wytycznymi z art. 58 par. 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: „Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej”.

d) Kwestia alimentów dla dzieci stron.

Zgodnie z art. art. 135 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ,,Jeżeli wykonanie obowiązku alimentacyjnego jednego z rodziców polega, w całości lub w części, na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie dziecka, wówczas świadczenie alimentacyjne drugiego z rodziców polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania dziecka”

W mojej ocenie koniecznym również jest ustalenie miejsca pobytu dziecka przy jednej ze stron.

B. Elementy, które mogą być poruszone w sprawie o rozwód:

a) Ustalenie kontaktów dziecka z rodzicem – jeżeli  zgodny wniosek złożą obie strony, w takim wypadku sąd nie orzeknie o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem,

b) eksmisja jednego z małżonków – w przypadku, gdy rażąco nagannym zachowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie – co następuje na żądanie drugiego małżonka;

c) alimenty dla małżonka niewinnego rozkładu pożycia gdy nastąpiło znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej – przy orzekaniu o wyłącznej winie jednego z małżonków – od małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia;

d) alimenty dla małżonka który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się
w niedostatku;

5. Jak wygląda kwestia alimentów? Czy alimenty dostanę dopiero po rozwodzie?

Kwestia alimentów budzi zazwyczaj silne emocje. Zasadą jest to, że potrzeby uprawnionego dziecka powinny być zaspokajane w całości, przy tym ten rodzic, który nie sprawuje pieczy nad dzieckiem, lub sprawuje ją w mniejszym stopniu powinien partycypować w większym stopniu w materialnym utrzymaniu dziecka. Należy też uwzględniać możliwości zarobkowe zobowiązanego, lecz jak wskazuje Sąd Najwyższy rodzic zobowiązany jest podzielić się z dzieckiem, co do zasady, nawet jak najskromniejszym dochodem, zaś Sąd oceniając wysokość elementów bierze pod uwagę nie tylko aktualne zarobki ale też możliwości zarobkowe danej osoby. Jeżeli więc jesteśmy osobami zdrowymi i w pełni sił, a nie pracujemy to nie znajdzie to aprobaty w oczach Sądu, podobnie jak się wydaje, gdy posiadając umiejętności poszukiwane na rynku pracy, godzimy się niejako na uzyskiwanie niższych niż możliwe dochodów.

Istotnym w sprawie jest dokonanie zapieczenia roszczeń na utrzymanie rodziny na czas postępowania sądowego, o czym Sąd rozstrzyga stosownym postanowieniem, które umożliwia prowadzenie egzekucji przeciwko małżonkowi. Wszak dzieci, a także strona, z czegoś w trakcie postępowania rozwodowego żyć muszą – co tyczy się oczywiście tych przypadków, gdy strona przeciwna nie poczuwa się do odpowiedzialności za powyższe.

WAŻNE: Sąd może dokonywać zabezpieczeń tj. wydawać, co do zasady, rozstrzygnięcia dotyczące istotnych spraw rozstrzyganych następnie w wyroku w formie postanowienia na wniosek złożony już w pozwie, lub też w toku postępowania sądowego – nie musisz czekać z tym do zakończenia sprawy, wniosek taki jednak należy odpowiednio uzasadnić i sformułować.

Zachęcam do zapoznania się z moim postem:

Czy małżonek może uzyskać środki utrzymania na rzecz rodziny w trakcie rozwodu?

6. Jak wygląda kwestia kontaktów z dziećmi?

Kwestia ta może być ustalona przez strony – na ich wniosek Sąd nie orzeka o wymienionym, może być ustalona przez Sąd. Istnieje również możliwość uzyskania zabezpieczenia kontaktów w toku sprawy, może być bowiem tak, że jedna ze stron kontakty te utrudnia.

7. Jak wygląda sprawa wspólnego zamieszkiwania?

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.
W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania
albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe. W tym zakresie Sąd również może orzec w trybie zabezpieczenia roszczenia.

8. Kto będzie sędzią w mojej sprawie?

Za ławą sędziowską zasiądzie jeden sędzia zawodowy oraz dwóch ławników. Moi klienci często pytają mnie jakiej płci będzie sędzia orzekający, w mojej ocenie nie ma to większego (żadnego?) znaczenia, gdyż bardziej liczy się jakie poglądy ma dany sędzia oraz jakie doświadczenie, w okręgu Szczecińskim Twoją sprawę ze znacznym prawdopodbieństwem rozstrzygać będzie kobieta (na 13 sędziów wydziału, dwaj to panowie).

9. Jakie rozstrzygnięcia może wydać Sąd?

Sąd może orzec:

A. rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron,

B. rozwód z winy jednej ze stron

 C. rozwód z winy obu stron.

10. Czy warto uzyskać rozwód z winy drugiej strony?

To już jest pytanie na które należy sobie samemu odpowiedzieć. Za wymienionym przemawia kwestia alimentów dla siebie (nie dla dzieci), może to mieć również znaczenie przy podziale majątku.

11. Jakie emocje i skutki może budzić rozwód?

Pytanie oczywiście pozaprawne, z interesujących artykułów zachęcam do zapoznania się z

Kobieta i mężczyzna – różnice w radzeniu sobie z rozwodem.

WAŻNE: Jeśli posiadacie dzieci koniecznie zapoznaj się z poniższym poradnikiem.

Dziecko w rozwodzie – poradnik dla  rodziców. – poradnik stworzony przez Rzecznika Praw Dziecka.

Standardy pomocy dziecku w sytuacji rozstania rodziców – poradnik stworzony przez Rzecznika Praw Obywatela.

KIERUJ SIĘ DOBREM DZIECKA W POSTĘPOWANIU ROZWODOWYM

12. Jak mogę zmienić nazwisko po rozwodzie?

Zgodnie z art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ,,W ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa”.

Jeżeli chciałbyś uzyskać jeszcze trochę informacji o postępowaniu rzowodowym zachęcam do zapoznania się z moim artykułem:

Jak możesz uzyskać rozwód?

W przypadku, gdybyś potrzebował porady prawnej, w w/w zakresie lub, też w zakresie prawa spadkowego lub rodzinnego, w szczególności w sprawie o: zachowek, stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, podwyższenie alimentów, obniżenie alimentów przyznanie alimentów lub wygaśnięcie alimentów, ustalenie ojcostwa, ograniczenie władzy rodzicielskiej, pozbawienie władzy rodzicielskiej, ustalenie kontaktów z dzieckiem, rozwód itp., a także w zakresie windykacji roszczeń, dochodzenia roszczeń na drodze sądowej zachęcam do kontaktu.