Kiedy można skutecznie odstąpić od umowy o dzieło z powodu wad przedmiotu umowy?

umowa_o_dzieło_odstąpienie_porada_prawna_adwokat_szczecin_radca_prawny_alimenty_obniżenie_alimentów_podwyżenie_alimentów_sprawa_o_alimenty_prawo_rodzinnie

Podstawa prawna.

Zgodnie z art. 638 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego.

§ 2. Jeżeli zamawiającemu udzielono gwarancji na wykonane dzieło, przepisy o gwarancji przy sprzedaży stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 560 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.

§ 2. Jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia.

§ 3. Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.

§ 4. Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.

Jaka jest istota odpowiedzialności z tytułu rękojmi?

Istota odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady dzieła w istocie rzeczy sprowadza się do przywrócenia ekwiwalentności spełnionych przez strony świadczeń. Wykonanie przez zamawiającego uprawnienia z tytułu rękojmi ma bowiem doprowadzić do stanu, w którym otrzyma on świadczenia (dzieło po usunięciu wady) stanowiące ekwiwalent pełnego wynagrodzenia wykonawcy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy. (vide: Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 18 stycznia 2018 r. I AGa 21/18).

Odstąpienie od umowy czy inne roszczenie?

Wybór konkretnego uprawnienia należy do kupującego.

W przepisach dotyczących rękojmi za wady rzeczy sprzedanej wskazuje się, iż obniżenie ceny czy odstąpienie od umowy nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. 

Należy wskazać, że za niezgodne z istotą dzieła uznać należy ową drugą przewidzianą w art. 561 par. 1 KC tj. możliwość ubezskutecznienia uprawnień do odstąpienia i obniżenia ceny, tj. wymianę dzieła na wolne od wad. Zastosowanie tej możliwości może rodzić trudności z tego powodu, że dzieło jest rezultatem oznaczonym jako indywidualnie zamówiony. Z tego samego powodu, o ile nie budzi wątpliwości możliwość wystąpienia przez zamawiającego z roszczeniem o usunięcie wady dzieła na podstawie odpowiednio stosowanego 561 par. 2  KC, o tyle istotne wątpliwości budzi możliwość wystąpienia w związku z odpowiednim stosowaniem tego przepisu z roszczeniem o wymianę dzieła na wolne od wad (M. Gutowski, w: Gutowski, Komentarz, t. II, art. 638, Nb 4).

Jaka wada uzasadnia odstąpienie od umowy?

Ustawodawca, posługując się pojęciem niedookreślonym, nie wskazuje żadnych kryteriów istotności/nieistotności wady rzeczy sprzedanej. Przedmiotowe jest dość problematyczne i wymaga oceny w odniesieniu do każdego konkretnego stanu faktycznego sprawy.

Przy ocenie istotności wad znaczenie będzie mieć przede wszystkim treść umowy stron oraz obowiązujące standardy – na przykład wiedzy technicznej w danej branży. 

Wykazanie przez zamawiającego, że dzieło z powodu istnienia wad nie nadaje się do umówionego użytku, zwalnia go od obowiązku zapłaty wynagrodzenia. Jeżeli zaś dzieło wykazuje inne, nieistotne wady, zamawiającemu pozostaje jedynie żądanie odpowiedniego obniżenia umówionego wynagrodzenia (wyr. SA w Białymstoku z 13.10.2017 r. I ACa 337/17).

Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądowym:

,,Wady istotne dzieła to wady, które czynią dzieło niezdatnym do zwykłego użytku, albo które sprzeciwiają się wyraźnej umowie” (wyr. SN z 6.10.2006 r., V CSK 198/06).

Przy tym wada istotna może mieć nie tylko wymiar funkcjonalny, ale także estetyczne (K. Kołakowski, w: Bieniek, Komentarz. Zobowiązania, 2011, t. II, Nb 3).

WAŻNE:

Warto podkreślić, że zgodnie z linią orzeczniczą SN, którą obecnie uznać można za utrwaloną, w razie takiej wadliwości dzieła, która pozwala uznać, że dzieło nie zostało w ogóle wykonane, nie ma miejsca prawnie doniosłe oddanie dzieła tj. oddanie skutkujące wymagalnością roszczenia o zapłatę wynagrodzenia oraz powstaniem obowiązku odbioru dzieła przez przyjmującego zamówienie. 

Jakie są skutki odstąpienia od umowy?

 Gdy kupujący odstępuje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, jego uprawnienie określone w art. 494 obejmuje przede wszystkim roszczenie o zwrot kwoty nominalnej (ceny sprzedaży).

 

W wyroku z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt: I C 1287/19 Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie przyjął, iż wystąpiły istotne wady uzasadniające odstąpienie od umowy i żądanie zapłaty całości uiszczonej ceny. Sąd dokonał oceny stanu faktycznego przedstawionego przez strony, oraz wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności dokonał oceny jak się wydaje przez pryzmat funkcjonalności przedmiotu umowy tj. możliwości korzystania z przedmiotu umowy zgodnie z jego przeznaczeniem.

W przypadku, gdybyś potrzebował porady prawnej, albo chciał zlecić prowadzenie sprawy sądowej, w w/w zakresie lub, też w zakresie prawa spadkowego lub rodzinnego, w szczególności w sprawie o: zachowek, stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, podwyższenie alimentów, obniżenie alimentów przyznanie alimentów lub wygaśnięcie alimentów, ustalenie ojcostwa, ograniczenie władzy rodzicielskiej, pozbawienie władzy rodzicielskiej, ustalenie kontaktów z dzieckiem, rozwód itp., a także w zakresie windykacji roszczeń, dochodzenia roszczeń na drodze sądowej zachęcam do kontaktu.

Koronawirus –wpływ na zawarte umowy.

svg%3E
zmiana umowy w związku z koronawirusem

Kiedy jest możliwa zmiana postanowień umów w zakresie wpływającym na prawa i obowiązki stron np. przy umowie najmu? – o tym w niniejszym poście…

Podstawa prawna

Zgodnie z art. 357(1) Kodeksu cywilnego

Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

Hipotezą art. 3571 KC objęte są tylko zdarzenia nadzwyczajne o charakterze powszechnym, niezależne od woli stron, wykraczające poza typowe ryzyko gospodarcze.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 kwietnia 2019 r.
I CSK 640/18

Przesłanki zmiany stosunków:

Zgodnie z ww. przepisem, na omawianą klauzulę można powołać się, gdy nastąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków, która skutkuje tym, że spełnienie świadczenia:

  1. byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami
  2. groziłoby jednej ze stron rażącą stratą.

Jako przykład trudności natury osobistej A. Brzozowski podaje przypadek klęski żywiołowej, w której następstwie spełnienie świadczenia mogłoby grozić dłużnikowi niebezpieczeństwem utraty życia, uszczerbkiem zdrowia itp. Charakter majątkowy ma z kolei według niego trudność w spełnieniu świadczenia w sytuacji, gdy w następstwie klęski żywiołowej spełnienie świadczenia wiąże się z koniecznością poniesienia nadmiernych nakładów i kosztów, w stosunku do branych pod uwagę w momencie zawierania umowy (A. Brzozowski, w: Pietrzykowski, Komentarz, 2015, t. I, art. 3571, s. 1125, Nb 60).

Przesłanka groźby rażącej straty może dotyczyć zarówno dłużnika, jak i wierzyciela. W pierwszym przypadku może chodzić przede wszystkim o znaczący wzrost kosztów potrzebnych do spełnienia świadczenia; w drugim zaś – w przypadku świadczeń wzajemnych – o poważną zmianę stosunku ich wartości.

Należy ją oceniać w kontekście konkretnego zobowiązania. W tym celu konieczne jest porównanie aktualnej i pierwotnej wartości świadczeń, a także ocena całokształtu skutków wykonania zobowiązania dla majątku strony, przy uwzględnieniu celu zobowiązania i tego, jakich korzyści z jego wykonania strona mogła się spodziewać (wyr. SN z 19.11.2014 r., II CSK 191/14).

WAŻNE:

Należy pamiętać, że zastosowanie powyższej instytucji wymaga ingerencji sądu. Aby zatem zmienić wysokość świadczenia lub w ogóle rozwiązać umowę, konieczne będzie wystąpienie ze stosownym wnioskiem do właściwego sądu. Z tym, że strony mogą również na etapie przedsądowym porozumieć się odnośnie modyfikacji treści stosunku umownego.

WAŻNE:

Pamiętajmy jednak, że art. 357¹ k.c. jest tzw. przepisem dyspozytywnym – strony danego stosunku zobowiązaniowego mogą zatem wyłączyć jego stosowanie w całości bądź w inny sposób ograniczyć.

TERMIN WYMAGALNOŚCI ŚWIADCZENIA I JEGO WYKONANIE

W myśl dominującego poglądu nadzwyczajna zmiana stosunków musi nastąpić po powstaniu zobowiązania, ale przed jego wygaśnięciem (wykonaniem). Ponadto przyjmuje się, że zmiana ta powinna nastąpić przed terminem wymagalności świadczenia. Innymi słowy, na zmianę stosunków zaistniałą po terminie wymagalności nie może powołać się strona będąca w zwłoce. Jednocześnie nadmierna trudność świadczenia lub zagrożenie rażącą stratą musi być następstwem nadzwyczajnej zmiany stosunków, której strony nie mogły przewidzieć w momencie zawierania umowy.

Uprawnienie do żądania ukształtowania stosunku prawnego przez sąd nie podlega przedawnieniu, gdyż nie jest roszczeniem (art. 117 KC). Termin jego realizacji nie jest jednak nieograniczony. Sąd może zmienić lub rozwiązać zobowiązanie tylko dopóty, dopóki ono istnieje. Przyjmuje się, że dłużnik, który spełnia wynikające z zobowiązania świadczenie pomimo rażącej straty i otrzymuje pokwitowanie od wierzyciela, nie może skutecznie ubiegać się o sądową modyfikację wykonanego zobowiązania.

JAKIE STOSUNKI PRAWNE MOŻNA MODYFIKOWAĆ

Rozwiązanie przewidziane w art. 3571 KC odnosi się do wszystkich typów zobowiązań (a także stosunków zobowiązaniowych nietypowych, nawiązanych w ramach swobody umów); jednakże tylko do zobowiązań powstałych w drodze umowy. (tak komentarz Art. 3571 KC red. Gniewek 2019, wyd. 9/Machnikowski, systemu prawnego legalis). Przedmiotowe dotyczy między innymi umów najmu, leasingu itp.

Najistotniejszą z praktycznego widzenia kwestią obecnie jest jak się wydaje wystąpienie do kontrahenta z wnioskiem o renegocjowanie warunków zawartej umowy z powołaniem na siłę wyższą, ze wskazaniem w szczególności wpływu zmiany okoliczności (epidemia koronawirusa) na zobowiązanie umowne

W przypadku, gdybyś potrzebował porady prawnej, albo chciał zlecić prowadzenie sprawy sądowej, w w/w zakresie lub, też w zakresie prawa spadkowego lub rodzinnego, w szczególności w sprawie o: zachowek, stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, podwyższenie alimentów, obniżenie alimentów przyznanie alimentów lub wygaśnięcie alimentów, ustalenie ojcostwa, ograniczenie władzy rodzicielskiej, pozbawienie władzy rodzicielskiej, ustalenie kontaktów z dzieckiem, rozwód itp., a także w zakresie windykacji roszczeń, dochodzenia roszczeń na drodze sądowej zachęcam do kontaktu.

Jak zmieniły się terminy przedawnienia roszczeń?

zachowek_spadek_stwierdzenie_nabycia_spadku_dział_spadku_prawo_spadkowe_prawo_rodzinne_adwokat_szczecin

Przedawnienie roszczenia ma znaczenie zarówno dla wierzyciela, który musi wiedzieć do kiedy swych roszczeń może dochodzić, jak i dla dłużnika, który skutecznie może bronić się przed zaspokojeniem roszczenia. Nowelizacja przepisów Kodeksu cywilnego wprowadza w zakresie przedawnienia roszczeń prawdziwą rewolucję.

Continue reading “Jak zmieniły się terminy przedawnienia roszczeń?”

Czy za wypadek w autobusie przysługuje zadośćuczynienie?

W związku z postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie I Wydziału Cywilnego w Szczecinie z dnia dzisiejszego (27.04.2017 r.), sygn. akt: I C 820/15 reprezentowana przeze mnie strona otrzymała kwotę tytułem zadośćuczynienia za wypadek. W niniejszym poście omówienie przedmiotowego zagadnienia zawartego w tytule oraz słów kilka o odpowiedzialności ….

Continue reading “Czy za wypadek w autobusie przysługuje zadośćuczynienie?”

Jak uzyskać odszkodowanie za wypadek na basenie?

Dochodząc odszkodowania za wypadek w trakcie, którego ponosimy uszczerbek na zdrowiu musimy wykazać jako powód przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczyciela. Reżim odpowiedzialności – czyli to co musimy udowodnić w sądzie – uzależnione jest w szczególności od rodzaju przedsiębiorstwa na terenie, którego doszło do wypadku. W przypadku wypadku na basenie….

Continue reading “Jak uzyskać odszkodowanie za wypadek na basenie?”